Yargılamanın Yenilenmesi (1900)
Kesinleşmiş bir mahkumiyet hükmüyle sonuçlanmış bir davanın, kanunda sınırlı olarak sayılan belirli nedenlerin ortaya çıkması halinde yeniden görülmesini sağlayan olağanüstü bir kanun yoludur. 5271 sayılı CMK'nın 311. maddesinde düzenlenen bu yol, adaletin hatalı tecellisini engellemeyi amaçlar.
Yargılamanın Yenilenmesi Şartları (140)
Yargılamanın Yenilenmesi Süresi (260)
Kural olarak lehine yapılacak başvurularda herhangi bir süre sınırı yoktur; hükümlü cezasını çekmiş olsa dahi başvurabilir. Ancak AIHM yargılamanın yenilenmesi süresi bakımından, kararın kesinleşmesinden itibaren 1 yıllık hak düşürücü süreye dikkat edilmelidir.
CMK Madde 311 – Yargılamanın Yenilenmesi Sebepleri (390)
Kanun koyucunun burada demek istediği, kesinleşmiş bir hükmün ancak adaleti sarsacak kadar büyük bir hata saptanırsa bozulabileceğidir. Başlıca sebepler şunlardır:
Burada en kritik husus, ortaya çıkan yeni durumun mahkemenin beraat kararı vermesini sağlayacak veya daha hafif bir ceza verilmesini gerektirecek nitelikte olmasıdır. Sadece basit usul hataları bu yolun kapısını açmayacaktır.
Özellikle AIHM yargılamanın yenilenmesi süresi iç hukukumuzda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin ihlal kararı vermesinden itibaren işlemeye başlar. Bu süreçte uzman bir ceza avukatından hukuki destek almak, başvurunun esastan reddedilmemesi için hayati önem taşır.
1- YENİ DELİLİN HÜKMÜ DEĞİŞTİRECEK NİTELİKTE OLMAMASI
Dava dosyasına sunulan yeni delil, mevcut mahkumiyet kararını esastan sarsmıyorsa veya beraat ihtimali doğurmuyorsa talep reddedilir.
2- KESİNLİĞİ İSPATLANMAMIŞ İDDİALAR
Örneğin; bir tanığın sadece "ben yalan söylemiş olabilirim" demesi tek başına yeterli değildir. Bu durumun kesinleşmiş bir mahkeme kararıyla ispatlanması veya somut verilerle desteklenmesi gerekir.
3- SÜRE VE USUL HATALARI
Özellikle AIHM kararlarına dayalı başvurularda 1 yıllık sürenin geçirilmesi durumunda, içerik ne kadar haklı olursa olsun başvuru usulden reddedilecektir.
12. Ceza Dairesi 2022/9751 E. , 2023/1104 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Ağır Ceza MahkemesiGereği görüşülüp düşünüldü:
II. GEREKÇE 1.5271 sayılı Kanunun "Yenileme isteminin kabule değer olup olmadığı kararı ve mercii" başlıklı 318 inci maddesinin birinci fıkrası; "(1) Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur. Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir." biçiminde düzenlenmiştir. 2. 5271 sayılı Kanunun "Yargılamaya katılamayacak hâkim" başlıklı 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrası ise; "(3) Yargılamanın yenilenmesi hâlinde, önceki yargılamada görev yapan hâkim, aynı işte görev alamaz." şeklinde düzenlenmiştir. 3.Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 21.06.2022 gün ve 2020/14-405 esas, 2022/43954 sayılı kararında; "CMK'nın 23. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "Yargılamanın yenilenmesi halinde, önceki yargılamada görev yapan hâkim, aynı işte görev alamaz." düzenlemesinde, kesinleşen bir hükümle sonuçlanan davada görev alan hâkimin, yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer olup olmadığının değerlendirilmesi aşamasında mı yoksa talebin kabul edilerek yargılamanın yenilenmesi hâlinde mi davaya bakmaktan yasaklı olduğu net bir biçimde düzenlenmemiştir. Kanun metninde "yargılamanın yenilenmesi hâli" ifadesine yer verildiği hâlde anılan maddeye ilişkin komisyon değişiklik gerekçesinde ise; "Yargılamanın yenilenmesi talebi hâli" ifadesine yer verilerek talep hâlinde de önceki yargılamada görev yapan hâkimin aynı işte görev alamayacağı şeklinde maddeye üçüncü fıkra eklendiği belirtilmiştir. Böylece, aynı uyuşmazlık hakkında daha önce kanaatini belirtmiş olan hâkimin daha sonra yargılamanın yenilenmesi sürecinde görev yapması önlenerek, hâkim tarafsızlığı bu yönüyle de sağlanmak istendiği vurgulanmıştır." ... "...CMK’nın 23. maddesinin üçüncü fıkrasında kabul edilen hâkimin yargılamaya katılamayacağına yönelik yasağın, yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer olup olmadığına ilişkin değerlendirme aşaması dahil olmak üzere tüm evreleri kapsadığı, ilk yargılamaya katılan hâkimin hiçbir şekilde yargılamanın yenilenmesi aşamalarına katılmaması gerektiği anlaşıldığından, kesinleşen bir hükümle sonuçlanan davada görev alan hâkimlerin, bu davaya yönelik yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer olup olmadığının değerlendirilmesi aşamasında da görev yapamayacağı kabul edilmelidir." şeklindeki tespitlerine yer verilmiştir. 4. Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında, kesinleşen bir hükümle sonuçlanan davada görev alan hâkimlerin, bu davaya yönelik yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer olup olmadığının değerlendirilmesi aşamasında da görev yapamayacağının kabul edilmesi gerektiği anlaşıldığından, incelenen dosyada ilk yargılamada görev alan hakimin, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine dair karar da da görev almış olmasında isabet görülmemiş olup Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. III. KARAR 1. Gerekçe bölümünde belirtilen nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İTİRAZININ KABULÜNE, 2. 5271 sayılı Kanun’un 308 inci maddesinin ikinci fıkrası gereği Yargıtay 12. Ceza Dairesinin, 05.10.2022 tarihli ve 2021/8746 Esas, 2022/6217 Karar sayılı kanun yararına bozma talebinin reddine dair ilâmının KALDIRILMASINA, 3.Kanun yararına bozma talebine dayanılarak düzenlenen ihbarnamedeki bozma isteği incelenen dosya kapsamına nazaran yerinde görüldüğünden, ... 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 29.03.2021 tarihli ve 2021/250 değişik ... sayılı kararının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca isteme uygun olarak BOZULMASINA, müteakip işlemlerin mahallinde mahkemesince yerine getirilmesine, dosyanın gereği için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 05.04.2023 tarihinde karar verildi.
yargılamada görev alan hakimden başka bir hakimin karar vermesi gerektiği belirtilmiştir.